ALZHEİMER HASTALIĞINDA GÖRSEL ALGI DEĞİŞİMLERİ VE SANATSAL ÜRETİME ETKİLERİ
VISUAL PERCEPTION CHANGES IN ALZHEIMER’S DISEASE AND THEIR EFFECTS ON ARTISTIC PRODUCTION
Özet Görüntüleme: 19
/ 
PDF İndirme: 3
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19603585Anahtar Kelimeler:
Alzheimer hastalığı, görsel algı, sanatsal üretim, estetik deneyim, yaratıcılıkÖzet
Bu çalışma, Alzheimer hastalığında (AH) ortaya çıkan görsel algı değişimlerinin sanatsal üretim ve estetik deneyim üzerindeki etkilerini incelemektedir. Nörodejeneratif süreçlerin retina ve kortikal görsel sistemler üzerindeki etkileri, kontrast duyarlılığı, renk algısı, derinlik ve uzamsal organizasyon gibi temel görsel işlevlerde bozulmalara yol açmaktadır. Bu bozulmalar yalnızca günlük yaşam aktivitelerini değil, aynı zamanda bireylerin sanatsal üretim biçimlerini ve estetik algılarını da dönüştürmektedir. Literatürde Alzheimer hastalarının eserlerinde perspektif kaybı, form sadeleşmesi ve renk kullanımında değişim gibi sistematik dönüşümler rapor edilmiştir. Bununla birlikte, sanatsal yaratıcılık tamamen ortadan kalkmamakta, aksine bilişsel ve algısal yeniden yapılanma doğrultusunda niteliksel bir dönüşüm geçirmektedir. Özellikle limbik sistemin görece korunmuş olması, sanatsal üretimde duygusal yoğunluğu ve spontanlığı artırabilmektedir. Bu çalışma, nöro-oftalmoloji, bilişsel sinirbilim ve estetik teori perspektiflerini bir araya getirerek disiplinlerarası bir değerlendirme sunmakta; Alzheimer hastalığında görsel algı ile sanatsal ifade arasındaki ilişkiyi açıklamayı amaçlamaktadır.
Referanslar
Alvite-Piñeiro, T., López-López, M., Regueiro, U., Pías-Peleteiro, J. M., Sobrino, T., & Lema, I. (2025). Visual function in Alzheimer’s disease: Current understanding of visual impairment and potential mechanisms. Journal of Clinical Medicine, 14(17), 5963. https://doi.org/10.3390/jcm14175963
Arıtürk, N. (2012). Glaucoma-related visual field defects. Experimental and Clinical Medicine Journal, 29(2 Suppl), 66-74. https://doi.org/10.5835/jecm.omu.29.s2.004
Bulduk, S., Dinçer, Y., Usta, E., & Bayram, S. (2017). Demanslı yaşlılara uygulanan sanat terapi yönteminin bilişsel durum üzerine etkisinin incelenmesi. Çağdaş Tıp Dergisi, 7(1), 36-41. https://doi.org/10.16899/gopctd.95724
Cipriani, G., Cipriani, L., Danti, S., Picchi, L., & Di Fiorino, M. (2019). Links between painting and neurology: The example of dementia. American Journal of Alzheimer’s Disease & Other Dementias, 34(4), 217-222. https://doi.org/10.1177/1533317519826293
Crutch, S. J., & Rossor, M. N. (2006). The clinical and research challenges of art in dementia. Brain, 129(8), 1996-2000. https://doi.org/10.1093/brain/awl112
Erdağ, M., & Çıtırık, M. (2024). The journey of intraocular lens materials in ophthalmology and modern surgery. Uludağ Medical Journal, 50(3), 565-572. https://doi.org/10.32708/uutfd.1531821
Gretton, C., & ffytche, D. H. (2013). Art and the brain: Insights from a dementia perspective. International Journal of Geriatric Psychiatry, 29(2), 111-126. https://doi.org/10.1002/gps.3975
Kutsche, J., Taylor, J. J., Erkkinen, M. G., Akkad, H., Khosravani, S., Drew, W., & Fox, M. D. (2025). Mapping neuroimaging findings of creativity and brain disease onto a common brain circuit. JAMA Network Open, 8(2), e2459297. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2024.59297
Maurer, K., & Prvulovic, D. (2004). Atmospheric perspective loss and visual representation in dementia. Neuropsychologia, 42(8), 1059-1072. https://doi.org/10.1016/j.neuropsychologia.2004.01.006
Pineiro, R. (2025). Visual perception changes in Alzheimer’s disease. Journal of Clinical Medicine, 14(17), 5963-5968.
Salobrar, B. (2019). Ocular biomarkers in Alzheimer’s disease. Frontiers in Neuroscience, 13, 45-52.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
