PSİKOLOJİK HASTALIKLARIN YARATICILIK VE RESİM SANATI İLE İLİŞKİSİ: LOUIS WAIN ÖRNEĞİ
THE RELATIONSHIP OF MENTAL ILLNESSES WITH CREATIVITY AND PAINTING: THE EXAMPLE OF LOUIS WAIN
Özet Görüntüleme: 0
/ 
PDF İndirme: 0
Anahtar Kelimeler:
Yaratıcılık, Psikolojik hastalıklar, Sanat, Louis Wain, ArketiplerÖzet
Literatürde hakkında farklı açıklamalar bulunan yaratıcılık kavramı, çeşitli disiplinlerde pek çok şekilde tanımlanmaktadır. Bu kavram psikoloji açısından ele alındığında; sanatçıların iç dünyaları, yaşadıkları çevre, dönemsel koşullar, toplumsal değerler, salgın hastalıklar, savaşlar, cinsiyet ve bazı sanatçıların ise sahip olduğu psikolojik sorunlarla da ilişkilendirilmiştir. Psikolojik hastalıklarla yaratıcılık arasındaki ilişkiye dair yapılan çalışmalar, özellikle sanat alanında dikkate değer bulgular ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, psikolojik bir hastalığa sahip olduğu öne sürülen Louis Wain, çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Sanatçının eserlerinde zaman içerisinde gözlenen değişimler, psikolojik hastalığının sanatsal üretimine nasıl etki ettiğine ilişkin anlamlı göstergeler sağlamaktadır. Bu araştırmanın amacı, yaratıcılık kavramının psikolojik hastalıkların sanatsal üretime etkisini incelemek ve Louis Wain’in resimlerindeki üslup değişimlerini somut bir örnek olarak değerlendirmektir. Makale nitel araştırma yöntemlerinden literatür tarama yapılarak hazırlanmış, yaratıcılık kavramına yönelik alanyazında yer alan verilerle birlikte yaratıcılık ve psikolojik hastalıkların ilişkisine değinilmiştir. Ayrıca bu ilişki resim sanatı disiplini çerçevesinde ele alınmakta; Wain’in çalışmalarında gözlenen dönüşümler psikolojik bozukluklarla yaratıcılık arasında bağlantı olabileceğine dair ipuçları sunmaktadır.
Referanslar
Aktamış, H., & Ergin, Ö. (2007). Bilimsel Süreç Becerileri İle Bilimsel Yaratıcılık Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11-23.
Ayaz, Y. Y., Kıvanççı, G., & Safavor, A. (2019). Psikanalitik Kuram ve Reklamda Yaratıcılık. Adnan Menderes Üniversitesi Dördüncü Kuvvet Uluslararası Hakemli Dergisi, 75-92.
Bayova, R., & Görüş, G. (2021). Yaratıcı Kişilerde İntihar Davranışının Kuramsal Gözden Geçirilmesi. Journal of Medical Sciences, 12-21.
Beyaztaş, İ. (2018). Resim Sanatında Depresyon Belirtileri “Anhedoni, Sessizlik, Acı, Keder ve Çöküntü”. Batman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Demir, A. (2019). Güzel Sanatlar Fakültesi Öğrencileri Diğer Bölüm Öğrencilerine Kıyasla İki Uçlu Bozukluğa Daha Mı Yatkın? Gaziantep Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Dursun, S. (2023). Psikolojik Rahatsızlıkların Sanatsal Yaratıcılığa Etkisi: Vincent van Gogh ve Edvard Munch Örneği. Trakya Üniversitesi.
Ergür, İ., Ergür, E., & Ergür, E. (2021). Mandala ve Sanat Terapisine Tarihsel ve Klinik Bakış. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 36-48.
Erol, S. E. (2019). Sanatsal Yaratıcılık Ölçeğinin Geliştirilmesi. ProQuest Dissertations & Theses Global.
İba, Ş. M. (2010). Yaratım Sürecinde Sanatçı Kişiliğinin İrdelenmesi. Sanat Dergisi, 217-226.
Jung, C. (1955). Arketipler ve Kolektif Bilinçdışı. İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
Kelleci, Z. (2025). Alejandro Jodorowsky Sinemasında Jungcu Arketiplerin Keşfi. Ordu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Keser, N. (2009). Sanat Sözlüğü. Ankara: Ütopya Yayınları.
Kesici, M., & Önçel, S. (2015). Aşçıların Mesleki Özerklikleri ile Yaratıcılık Süreci İlişkisi. İşletme Fakültesi Dergisi, 23-45.
Kireç, D. (2019). Psikanalitik Kuram Çerçevesinde Psikolojik Hastalıkların Yaratıcılığa ve Sanat Eserlerine Yansıma Biçimleri. Kesit Akademi Dergisi, 258-271.
Lam, C. Y., & Saunders, J. A. (2024). Relationship Between Creativity and Depression: The Role of Reappraisal and Rumination. Collabra: Psychology.
MacCabe, J. H., Sariaslan, A., Almqvist, C., Lichtenstein, P., Larsson, H., & Kyaga, S. (2018). Artistic creativity and risk for schizophrenia,bipolar disorder and unipolar depression: a Swedish population-based case–control study and sib-pair analysis. The British Journal of Psychiatry, 370–376.
Maçkalı, P. Z., Gülöksüz, D. S., & Oral, D. T. (2014). Yaratıcılık ve İki Uçlu Bozukluk. Türk Psikiyatri Dergisi, 50-59.
Michalica, K. (2010). Creativity and the Schizophrenia Spectrum Unveiled: The Similarities and the Differences. Brock University.
Mondragon, B. (2022). Film Review: “Cats are Excellent Conductors of Electricity”: A Review of The Electrical Life of Louis Wain. History in the Making, 411 427.
Mowrey, A. (2015). Diagnosing Mental Illness in Paintings: Can Psychologists Identify Mental Illness in Art? Alliant International University ProQuest Dissertations & Theses.
Oğuz, M., & Karataş, H. (2021). Budizm’de Mandala Anlayışı ve Mandala Çeşitleri . Toplum Bilimleri Dergisi, 2147-5644.
Onur, D., & Zorlu, T. (2017). Yaratıcılık Kavramı ile İlişkili Kuramsal Yaklaşımlar. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 1535-1552.
Ourtani, T. (2020). The relationship between creativity and mental illness: a systematic review. Perspectives on Psychological Science, 1040 1076.
Power, R. A., Steinberg, S., & Bjornsdottir, G. (2015). Polygenic risk scores for schizophrenia and bipolar disorder predict creativity. nature neuroscience.
Soygür, H. (1999). Sanat ve “Delilik”. Klinik Psikiyatri Dergisi, 124-133.
TDK. (2022). Yaratıcılık Ne Demek. Türk Dil Kurumu Sözlükleri: https://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı
Topaloğlu, E. (2015). 19. Yüzyıl İngiliz Edebiyatında Lewis Carroll, George Macdonald, Charles Dickens ve Jung’un Arketipleri. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Türkan, H. K. (2022). “Altın Bülbül” Masalının Jung’un Arketipsel Sembolizm Kuramı Bağlamında İncelenmesi. Asya Studies, 117-124.
Yayan, G., & Yıldızoğlu, H. (2021). 19. Yüzyıl Sonrası Bunalım Temasının Resim Sanatına Yansıması. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi , 102-118.
Yıldızoğlu, H. (2020). Kedinin Mİtolojideki Yeri ve Resim Sanatına Yansımaları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Zinler, A. (1999). Sanat Yapıtının Oluşumundaki Psikolojik ve Sosyolojik Süreç (Resim). Masters Abstracts International.
Görseller
Resim 1. Louis Wain
https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-59816508
Resim 2. Wain, L (1886). A Kitten’s Christmas Party. Victoria and Albert Museum (V&A), Londra
https://artincontext.org/louis-wain/?utm_source
Resim 3. Wain, L (tarihsiz). Tenisteki kediler. Bethlem Museum of the Mind, Londra
Resim 4. Wain, L (tarihsiz). Çimlerde Çay Partisi. Bethlem Museum of the Mind, Londra, İngiltere
https://www.barnebys.co.uk/blog/louis-wains-psychedelic-cats
Resim 5. Wain, L (tarihsiz/çeşitli dönemlerden). Kedi Figürleri.
https://teknoseyir.com/durum/913494
Resim 6. Wain, L (1923–1926). The Fractal Cat. Bethlem Museum of the Mind, Londra
https://fineartamerica.com/featured/fractal-cat-louis-wain.html
Resim 7. Wain, L ( 1925 – 1930). Schizophrenic Cat / Kaleidoscope Cat. Bethlem Museum of the Mind, Londra
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
