DOĞA VE KADINLIK BAĞLAMINDA AYFER KARAMANİ ESERLERİNİN İNCELENMESİ

AN ANALYSIS OF AYFER KARAMANİ’S WORKS IN THE CONTEXT OF NATURE AND WOMANHOOD


Özet Görüntüleme: 9 / PDF İndirme: 3

Yazarlar

  • Mehmet Ali GÖKDEMİR Dicle Üniversitesi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.16970958

Anahtar Kelimeler:

Ayfer Karamani, Seramik Heykel, Doğa, Kadın

Özet

Bu araştırma, Türk seramik sanatının önde gelen isimlerinden Ayfer Karamani’nin eserlerini doğa ve kadın temaları bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan doküman analizi yöntemine başvurulmuştur. Bu yöntem paralelinde sanatçının beş özgün eseri ele alınarak incelenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen eserler konu ve sanatsal yaklaşım açısından incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda Karamani’nin kaya formlarından ilham larak yaptığı ilk dönem çalışmalarında özellikle kadın figürünün doğayla olan ilişkisi, bedenin toprakla özdeşleşmesi ve figüratif soyutlamalar, sanatçının eserlerindeki temel özellikler olarak dikkat çekmektedir. Sanatçını çalışmalarında zamanla, figürler kayalardan adeta çıkarak belirginleşmiş, daha soyut ve duygusal içerikler taşıyan formlara doğru bir evrim gösterdiği görülmüştür. 1990’lı yıllardan itibaren ise sanatçının eserlerinde ön plana çıkan temanın ise aşk teması olduğu görülmektedir. Özellikle iki figürlü seramik çalışmaları aracılığıyla insan ilişkileri, yakınlık ve duygusal bağların sanatsal bir anlatımla yorumlandığı görülmüştür. Sonuç olarak Ayfer Karamani’nin, eserlerinde doğadan aldığı ilhamı, insan varoluşu ve kendi duygusal yapısıyla birleştirip seramiğin ifade gücüyle harmanlayarak eserler ürettiği görülmüştür. Kramani’nin bu eserleri kendisinden sonra gelecek olan modern seramik sanatçılarına ilham kaynağı olmaya devam edeceği ifade edilebilir.

Referanslar

Arnheim, R. (2004). Sanatta Görsel Düşünme . Remzi Kitapevi.

Kızıler, F.(2009). Geçmişten günümüze Türkiye’de ve Batıda kadın hareketleri, Aygın( Ed . ) Baytekin, B., Fidan, F., Hazer, G., Aygın, D., Yıldırım, N., Hayır, M. ve Şimşek, F. (Eds.). Uluslararası-Disiplinlerarası Kadın Çalışmaları Kongresi: Kongre bildirileri (Cilt II), (368-378) . Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü.

Batu, T. (2020). Toprak-kadın ilişkisi ve Türkiye’de seramik sanatında kadının yeri. İdil, 67, 497-506.

Bulat, M. (2011). Modern sanatta soyutlama. Erzurum. file:///C:/Users/~YnT~/Downloads/MODERN%20SANATTA%20SOYUTLAMA-pdf.pdf. Erişim Tarihi, 25.04.2025.

Canbolat, A. (2016). Çağdaş seramik sanatında simgesel anlatımlar. [Sanatta yeterlik tezi], Anadolu Üniversitesi: Eskişehir.

Efeakdoğan, A. (20159. Ana tanrıça heykelcikleri’nin Anadolu’da biçimsel değişimiyle çağdaş Türk seramik sanatına plastik değer olarak yansıması, [Yüksek Lisans Tezi], Gazi Üniversitesi, Ankara.

Dişbudak, H. (2019). Seramik heykel uygulamaları kapsamında büst. [Yüksek lisans tezi], Gazi Üniversitesi, Ankara.

Efeakdoğan, A. (2015). Ana Tanrıça Heykelcikleri’nin Anadolu’da Biçimsel Değişimiyle Çağdaş Türk Seramik Sanatına Plastik Değer Olarak Yansıması, [Yüksek Lisans Tezi], Gazi Üniversitesi, Ankara.

Erman, D. O. (2008). Türk seramik sanatında insan figürü kullanımının gelişim süreci. Sanat ve Tasarım Dergisi, 1(1), 48-63.

Erman, D. O. (2019). Antik çağdan günümüze seramik kültürü ve sanatında doğurganlık kavramı. Sanat ve Tasarım Dergisi, (24), 143-169.

Ersoy, A. (2010). Sanat eleştirisi. Artes Yayınları.

Gombrich, E.H. (2013). Sanatın Öyküsü.(Erol Erduran, Çev.) Ömer Erduran, Remzi Kitapevi.

Güner, G. (1972). http://www.katpatuka.org/ilkel/1-giris.shtml (Erişim Tarihi:10.03.2025).

Güneş, C. (2024). Ayfer ve Sabit Karamani: Sanat ve seramiğin izinde bir yaratıcı ortaklık. (Edt: Eda DEMİR TOSUNOĞLU) Günümüz Türk seramik cam çini sanatçısı seçkileri (111- 127). https://doi.org/10.37609/akya.3390.

Huntürk, Ö. (2016). Heykel ve sanat kuramları. Hayal Perest Yayıncılık.

Karaman, G. (2015). Cumhuriyet dönemi Türk seramik sanatçıları ürünlerinden ve örneklerinden, [Yüksek lisans tezi], Selçuk Üniversitesi, Konya.

Karamani Pekin, A. (1998). Ayfer Karamani: Toprağın sırları ve 40 yıl. İstanbul, Mas matbaacılık.

Öney, D. (2015). Günümüzde Anadolu’da kadınlar tarafından yapılan çömlekçilik,[ Sanatta yeterlik tezi], Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.

Ulutaş, B. (2017). Doküman analizi. F. N. Seggie & Y. Bayyurt (Ed.), Nitel araştırma: Yöntem, teknik ve yaklaşımlar. Ankara: Anı Yayıncılık.

Uyanık, Z. (2007). Doğurganlık Kavramı Üzerine Plastik Çözümlemeler, [Yüksek Lisans Tezi], Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.

Ülker, H. & Poyraz, M. (2024). Çağdaş Türk seramik sanatında insanın yüzü ve ifade biçimleri. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 17 (48), 2334-2357.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.

Yonuk, A., Altunöz, A., & Özçelik, H. (2023). Mit ve efsanelerde yer alan kuş imgelerinin heykel ve seramik sanatındaki izdüşümleri. Akademia Sanat Dergisi, 9(2), 442-456. https://doi.org/10.37648/akademia.1376261

Ulker, H., & Poyraz, M. (2024). Çağdaş Türk seramik sanatında insan yüzü ve ifade biçimleri. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 17(48), 2358-2378. https://doi.org/10.12981/motif.431

Satır, S. (2015). Satir, S. (2008). Türk kültüründe İznik çinilerinin önemi ve güncel değerlendirilmesi, 8. ICANAS (Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi) Bildiri Kitabı, Ankara: Atatürk Kültür, Dil, Tarih ve Yüksek Kurumu, 1129-1144.

İnternet Kaynakları

Url-1, https://www.istanbulsanatdergisi.com/seramik-sanatcisi-ayfer-karamani-hayatini- kaybetti. Erişim Tarihi, 22.03.2025

Url-2, https://artdogistanbul.com/ayfer-karamaniden-sanat-ve-ask-adina/, 12.04.2025

Url-3, https://en.wikipedia.org/wiki/Jun_Nishida?utm_source=chatgpt.com, 15.07.2025

Url-4,https://annashipulina.com/journal/ceramic-texture-techniques?utm_source=chatgpt.com, 15.07.2025

Url-5, https://www.seramikturkiye.org/post/ustam-annem-ayfer-karamani, 25.04.2025

Url-6, https://www.banucarmikli.com/seramik-dunyamiza-bir-bakis/, 25.04.2025

Url-7, https://www.bupa.co.uk/newsroom/ourviews/benefits-of-hugginghttps://, 21.04.2025

Url-8, https://www.bbc.com/culture/article/20151119-the-shocking-story-of-the-kiss, 25.04.2025

Url-9, https://mimdap.org/sanat/ayfer-karamaninin 03.05.2025

Görsel Kaynaklar

Görsel 1: https://www.anadoluuygarliklari.com/anadolu-da-ilk-yerlesimler/catalhoyuk-ana- tanrica-kultu/ Erişim Tarihi, 17.03.2025.

Görsel 2: https://www.seramikturkiye.org/post/ustam-annem-ayfer-karamani Erişim Tarihi, 14.04.2025.

Görsel 3: https://zarastro.art/product/ayfer-karamani-2000-2005-ii/ Erişim Tarihi, 12.04.2025.

Görsel 4: Karamani Pekin, A. (1998). Ayfer Karamani: Toprağın sırları ve 40 yıl.

Görsel 5: Karamani Pekin, A. (1998). Ayfer Karamani: Toprağın sırları ve 40 yıl.

Görsel 6: https://artdogistanbul.com/ayfer-karamaniden-sanat-ve-ask-adina/. Erişim Tarihi, 01.08.2025.

Görsel 7: Ulker, H., & Poyraz, M. (2024). Çağdaş Türk seramik sanatında insan yüzü ve ifade biçimleri. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 17(48), 2358-2378.

İndir

Yayınlanmış

2025-08-28

Nasıl Atıf Yapılır

GÖKDEMİR, M. A. (2025). DOĞA VE KADINLIK BAĞLAMINDA AYFER KARAMANİ ESERLERİNİN İNCELENMESİ: AN ANALYSIS OF AYFER KARAMANİ’S WORKS IN THE CONTEXT OF NATURE AND WOMANHOOD. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 11(56), 48–61. https://doi.org/10.5281/zenodo.16970958