İBN MÂLİK’İN ŞİİRLE İSTİŞHÂDDA BULUNMASI: MANSÛBÂT ÖRNEĞİ: IBN MĀLİK’S COLLABORATION WITH POETRY: THE AL- MANSÛBĀT EXAMPLE

Yusuf ÇAKIR

doi:10.5281/zenodo.18232983

Authors

Yusuf ÇAKIR Diyanet İşleri Başkanlığı https://orcid.org/0009-0003-7632-6509

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18232983

Keywords:

Arabic Language, Ibn Mālik, Sentax, Grammar and al-Mansûbāt

Abstract

Ibn Mālik was born in Jayyan, near Cordoba, in 600/1204. He received instruction in morphology, syntax, recitation, and similar subjects from prominent scholars of his time. He undertook scholarly journeys to places like Cordoba, Damascus, and Hijaz. He possessed a strong knowledge and expertise in Arabic and had the honor of teaching in scholarly circles. He was instrumental in the upbringing of many valuable teachers, most notably his son Ibnü’n- Nāzim (d. 686/1287). He authored numerous valuable works on grammar and passed away in Damascus in 672/1274. An examination of Ibn Mālik's works reveals that he frequently cites poetry as evidence. It is clear that for the author, researching poetry a highly valuable source of evidence and gathering data and presenting examples of its use was an important task. This article will evaluate the poems cited by Ibn Mālik regarding the topic of al-mansûbāt (verbal accusations), examine all his works on grammar, identify the poems and poets, select three poems as examples (taking into account our previous studies), avoid repetition of the same poem, explain the meters (bahir) of the poems within the Aruz system, utilize a rich bibliography, cite a maximum of five source works for each example within the text to avoid excessive detail, provide explanations in the introduction to contribute to understanding the subject, and offer a brief overall assessment of the article. The aim of this research is to emphasize the importance of poetry, demonstrate its power, express works written centuries ago in modern Turkish, contribute to those wishing to research poetry, convey the author's views on al-mansûbāt and provide concise information and explanations.

References

Abdülkâdir el-Bağdâdî, Ö. (1997). Ḫizânetü’l-Edeb (4. Baskı, Cilt 1-13). Kâhire: Mektebbetü’l-Hâncî.

el-‘Aynî, E. (2010). el-Maḳâṣıdü’n-Naḥviyye fî Şerḥi Şevâhidi Şürûḥi’l-Elfiyye. Kâhire: Dâru’s-Selâm.

Bağdatlı İsmâil Paşa, M. (2017). Hediyyetü’l-‘Arifîn Esma’u’l-Müellifîn ve Âsâru’l-Muṣannifîn (Cilt 1-2). Beyrût: Müessesetü’t-Târîhi’l-‘Arabî.

Brockelmann, C. (1959). Târiḫu’l-Edebi’l-‘Arabî (Cilt 1-6). Kâhire: Dâru’l-Ma‘ârif.

Ebû ‘Amr eş-Şeybânî, İ. (2001).Şerḥu’l-Mu‘alleḳâti’t-Tis‘. Beyrût: Müessesetü’l-E‘lemî.

Ebû Hayyân el-Endelüsî, M. (1996). et-Tezyîl ve’t-Tekmîl fî Şerḥi Kitâbi’t-Teshîl (Cilt 1-

. Beyrût: Dâru’l-Kalem.

el-Enbârî, K. (1957). Esrâru’l-‘Arabiyye. Dımaşk: el-Mecme‘u’l-‘İlmiyyi’l-‘Arabî.

el-Fârızî, Ş. (1971). Şerḥu’l-İmâmi’l-Fârızî alâ Elfiyyeti İbni Mâlik (Cilt 1-4). Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.

İbn ‘Abdülber en-Nemerî, E. (1981). Behcetü’l-Mecâlis ve Ünsü’l-Mücâlis ve Şaḥẕü’ẕ-Zâhini

ve’l-Hâcis (Cilt 1-2). Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.

İbn ‘Âdil, E. (1998). el-Lübâb fî ʿUlûmi’l-Kitâb (Cilt 1-20). Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.

İbn ‘Akîl, E. (1980). el-Müsâʿid ʿalâ Teshîli’l-Fevâʾid (Cilt 1-4). Dımaşk: Dâru’l-Fiker.

İbn ‘Akîl, E. (1980). Şerḥu İbn ‘Aḳîl ‘alâ Elfiyyeti İbn Mâlik. (Cilt 1-4). Kâhire: Dâru’t-Türâs.

İbn Cinnî, E. (1952). el-Ḫaṣâiṣ (Cilt 1-3). Beyrût: el-Mektebetü’l-‘İlmiyye.

İbn Cinnî, E. (1972). el-Lümaʿ fi’l-ʿArabiyye. Kuveyt: Dâru’l-Kütübi’s-Sekâfe.

İbn Düreyd, E. (1987). Cemheretü’l-Luġa. Beyrût: Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn.

İbn Hallikân, E. (1978). Vefeyâtü’l-A‘yân ve Enbâ’ü Ebnâ’i’z-Zamân (Cilt 1-8). Beyrût: Dâru

Sâdr,

İbn Hişâm, E. (2000). Evḍaḥu’l-Mesâlik ilâ Elfiyyeti İbn Mâlik (Cilt 1-4). Beyrût: Dâru’l-Fiker.

İbn Kâdî Şühbe, T. (2008). Terâcimu Ṭabaḳâti’n-Nuḥât ve’l-Luġaviyyîn ve’l-Müfessirîn ve’l-

Fuḳahâ. Beyrût: ed-Dâru’l-‘Arabiyye li’l-Mevsû‘ât.

İbn Mâlik, C. (1986). Şerḥu’l-Kâfiyeti’ş-Şâfiyye. Mekke: Dâru’l-Me’mûn li’t-Türâs.

İbn Mâlik, C. (1990). Şerḥu’t-Teshîl (Cilt 1-4). Cîze: Dâru’l-Hacer.

İbn Mâlik, C. (1977). Şerḥu ‘Umdeti’l-Ḥâfıẓ ve ‘Uddetü’l-Lâfıẓ. Bağdâd: İhyâ’u’t-Türâsi’l-İslâmî

İbn Sîde, E. (2000). el-Muḥkem ve’l-Muḥîṭü’l-A‘ẓam (Cilt 1-11). Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.

İbn Şâkir el-Kütübî, M. (1973). Fevâtü’l-Vefeyât (Cilt 1-5). Beyrût: Dâru Sâdr.

İbn Tağrîberdî, E. (1993). el-Menhelü’ṣ-Ṣâfî ve’l-Müstevfâ Ba‘de’l-Vâfî (Cilt 1-16). Kâhire: Câmi‘atü’l-Kâhire.

İbn Ya‘îş, E. (2001). Şerhu’l-Mufaṣṣal li’z-Zemahşerî (Cilt 1-6). Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.

İbnü’l-Cezerî, E. (2006). Ġâyetü’n-Nihâye fî Ṭabaḳâti’l-Ḳurrâ’ (Cilt 1-2). Beyrût: Dâru’l Kütübi’l-‘İlmiyye.

İbnü’l-Enbârî E. (2014). Şerḥu’l-Ḳaṣâ’idi’s-Seb‘i’ṭ-Ṭıvâli’l-Câhiliyyât. Beyrût: Dâru’l Ma‘ârif.

İbnü’l-Esîr, M. (2000). el-Bedîʿ fî ‘İlmi’l-ʿArabiyye. Mekke: Câmi‘a Ümmi’l-Kurâ.

İbnü’l-Haşşâb, E. (1972). el-Mürtecel fî Şerḥi’l-Cümel. Dımaşk: Emîn Mektebü Mecme‘i’l-Luğati’l-‘Arabî.

İbnü’l-‘İmâd, E. (1986). Şezerâtü’z-Zeheb fî Aḫbâri men Zeheb. (Cilt 1-10). Beyrût: Dâru İbni Kesîr.

İbnü’n-Nâzım, B. (2000). Şerḥu İbni’n-Nâẓım ‘alâ Elfiyyeti İbni Mâlik. Beyrût: Dâru’l Kütübi’l-‘İlmiyye.

İbnü’s-Sâiğ, M. (2004). el-Lemḥe fî Şerḥi’l-Mulḥa. Medine: el-Câmi‘atü’l-İslâmiyye.

İmîl Ya‘kûb, B. (1996). el-Mu‘cemu’l-Mufaṣṣal fî Şevâhidi’l-Lüğati’l-‘Arabiyye (Cilt 1-14). Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.

el-Makarrî, E. (1968). Nefḥu’ṭ-Ṭîbb min Ġuṣni’l-Endelüsi’r-Raṭîb (Cilt 1-8). Beyrût: Dâru Sâdr.

el-Merzûkî, E. (2003). Şerḥu Dîvâni’l-Ḥamâse. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.

el-Murâdî, E. (2001). Tavżîḥu’l-Maḳâṣıd ve’l-Mesâlik bi Şerḥi Elfiyyeti İbni Mâlik. Kâhire: Dâru’l-Fikri’l-‘Arabî.

Nâzırü’l-Ceyş, M. (2007). Temhîdü’l-Ḳavâ‘id bi Şerḥi Teshîli’l-Fevâ’id. Kâhire: Dâru’s Selâm.

es-Safedî, S. (2000). el-Vâfî bi’l-Vefeyât (Cilt 1-29). Beyrût: Dâru İhyâ’i’t-Türâsi’l-‘Arabî.

Semîn el-Halebî, E. (1985). ed-Dürrü’l-Maṣûn fî ʿUlûmi’l-Kitâbi’l-Meknûn (Cilt 1-11). Beyrût: Dâru’l-Kalem.

Sîbeveyhi, E. (1988). el-Kitâb (3. Baskı, Cilt 1-5). Kâhire: Mektebetü’l-Hâncî.

es-Sîrâfî, E. (2008). Şerḥu Kitâbi Sîbeveyhi (Cilt 1-5). Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.

es-Sîrâfî, Y. (1974). Şerḥu Ebyâti Kitâbi Sîbeveyhi (Cilt 1-2). Beyrût: Dâru’l-Fiker.

es-Sübkî, E. (1964).Ṭabaḳâtü’ş-Şâfi‘iyyeti’l-Kübrâ (Cilt 1-10). Kâhire: ‘İsa’l-Bâbi’l-Halebî.

es-Süyûtî, C. (1979). Buġyetü’l-Vu‘ât fî Ṭabakâti’l-Lüġaviyyîn ve’n-Nüḥât (Cilt 1-2). Beyrût: Dâru’l-Fiker.

es-Süyûtî, C. (2014). Şerḥu Şevâhidi’l-Muġnî. Beyrût: Lecnetü’t-Türâsi’l-‘Arabî.

es-Süyûtî, C. (1998). Hem‘u’l-Hevâmi‘ fî Şerḥi Cem‘i’l-Cevâmi‘ (Cilt 1-4). Beyrût: Dâru’l Kütübi’l-‘İlmiyye.

eş-Şâtıbî, İ. (2007). el-Maḳâṣıdü’ş-Şâfiye fî Şerḥi’l-Ḫulâṣati’l-Kâfiye (Cilt 1-4). Mekke:

Me‘hedü’l-Buhûsi’l-‘İlmiyye ve İhyâ’i’t-Türâsi’l-İslâmiyye.

Taşköprizâde, A. (1985). Miftâḥu’s-Saʿâde ve Miṣbâḥu’s-Siyâde fî Mevḋûʿâti’l-ʿUlûm (Cilt 1-3). Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.

el-‘Ukberî, E. (2009). el-Lübâb fî ‘İleli’l-Binâ’i ve’l-İ‘râb. Kâhire: Mektebetü’s-Sekâfeti’d-

Diniyye.

el-Üşmûnî, E. (1955). Menhecü’s-Sâlik ilâ Elfiyyeti İbn Mâlik. Beyrût: Dâru’l-Kitâbi’l-‘Arabî.

el-Yâfi‘î, E. (1997). Mirʾâtü’l-Cenân ve ʿİbretü’l-Yaḳẓân fî Maʿrifeti Ḥavâdis̱i’z-Zamân (Cilt

-4). Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye.

ez-Zevzenî, H. (1992). Şerḥu’l-Mu‘allaḳâti’s-seb‘. Beyrût: ed-Dâru’l-‘Alemiyye.

IBN MĀLİK’S COLLABORATION WITH POETRY: THE AL- MANSÛBĀT EXAMPLE