ANASINIFI VE İLKÖĞRETİM BİRİNCİ KADEME ÖĞRENCİLERİNİN KABA MOTOR BECERİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ
AN EXAMINATION OF GROSS MOTOR SKILL LEVELS AMONG KINDERGARTEN AND PRIMARY SCHOOL FIRST-LEVEL STUDENTS
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19323375Anahtar Kelimeler:
Kaba motor beceri, lokomotor beceri, nesne kontrol becerileri, motor gelişim, erken çocukluk, TGMD-3Özet
Erken çocukluk ve ilköğretim dönemi, bireyin fiziksel ve psikomotor gelişiminin en hızlı gerçekleştiği yaşam evrelerinden biridir. Bu dönemde kazanılan temel hareket becerileri yalnızca çocukların fiziksel gelişimini değil, aynı zamanda sosyal etkileşimlerini, oyun etkinliklerine katılım düzeylerini ve genel yaşam becerilerini de doğrudan etkilemektedir. Özellikle kaba motor beceriler, büyük kas gruplarının koordineli biçimde kullanılmasını gerektiren hareketleri kapsamakta ve çocukların günlük yaşam aktivitelerini bağımsız biçimde gerçekleştirebilmeleri açısından önemli bir gelişim alanı oluşturmaktadır. Bu bağlamda çocukların motor gelişim düzeylerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi, eğitim ortamlarında uygulanacak fiziksel aktivite programlarının planlanması açısından önemli veriler sunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, anasınıfı ve ilköğretim birinci kademe öğrencilerinin kaba motor beceri düzeylerinin belirlenmesi ve bu becerilerin lokomotor beceriler ile nesne kontrolüne dayalı beceriler (toplu beceriler) açısından incelenmesidir. Araştırma betimsel nitelikte bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Amasya ili Taşova ilçesinde bulunan Alpaslan İlkokulu ve Atatürk Anasınıfı’nda öğrenim görmekte olan ve yaşları 5 ile 9 arasında değişen öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Test of Gross Motor Development–3 (TGMD-3) kullanılmıştır. Test aracılığıyla öğrencilerin lokomotor becerileri, nesne kontrol becerileri ve genel kaba motor beceri performansları değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler öğrencilerin sınıf düzeylerine göre analiz edilmiş ve ortalama puanlar üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde tüm sınıf düzeylerinde öğrencilerin kaba motor beceri puanlarının lokomotor beceri ve toplu beceri puanlarına kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte sınıf düzeyi arttıkça kaba motor beceri puanlarının genel olarak artış gösterdiği görülmüştür. Elde edilen bulgular, çocukların motor gelişim süreçlerinin yaşla birlikte ilerlediğini ve fiziksel aktivite deneyimlerinin motor becerilerin gelişiminde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca aynı yaş ve sınıf düzeyindeki öğrenciler arasında motor beceri performanslarının farklılık gösterebildiği ve bu durumun bireysel gelişim özellikleri ile çevresel faktörlerden etkilenebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Referanslar
Akyüz, Y. (2012). Türk eğitim tarihi M. Ö. 1000-M. S. 2012. Pegem Akademi.
Allen, K. A., Bredero, B., Van Damme, T., Ulrich, D. A., & Simons, J. (2017). Test of gross motor development-3 (TGMD-3) with the use of visual supports for children with autism spectrum disorder: validity and reliability. Journal of autism and developmental disorders, 47(3), 813-833.
Anamurluoğlu, İ. (2020). 3-5 yaş grubu çocuklarda eğitsel oyunlarla desteklenmiş temel klasik bale eğitiminin kaba motor becerilere etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Gelişim Üniversitesi.
Arslan, A., Akoğlan, S., & Guter, Z. (2021). Okul öncesi dönemde çocuk oyunlarının çocukların motor gelişimlerine etkilerinin incelenmesi. Modern Leisure Studies, 3(2), 35-48.
Bompa, T. O. (1998). Antrenman kuramı ve yöntemi vesporsal verimin anahtarı. Sporsal Soy yapıtlar Dizisi 1. Bağırgan Yayımevi.
Boz, M. ve Güngör Aytar, A. (2012). Okul öncesi çocuklarında temel hareket eğitimi programının hareket becerilerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Özel Sayı 1, 51-59.
Civelek, P. (2022). Farklı eğitim ortamlarında uygulanan oyun temelli hareket eğitim programının sedanter 5 yaş çocukların motor gelişimleri, fiziksel aktiviteleri ve sosyal becerilerinin gelişimine etkisi [Doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
Deniz, M.E. (2021). Erken çocukluk döneminde gelişim. Pegem Yayınları.
Dereobalı, N., & Çandır, T. (2021). Erken çocukluk döneminde motor gelişim ve riskli oyun ilişkisi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, (60), 560-581.
Draper, C.E., Achmat, M., Forbes, J., & Lambert, E.V. (2012). Impact of a community-based programme for motor development on gross motor skills and cognitive function in preschool children from disadvantaged settings. Early Child Development and Care, 182(1), 137-152.
Harten, N., Olds, T., & Dollman, J. (2008). The effects of gender, motor skills and play area on the free play activities of 8-11 year old school children. Health and Place, 14, 386-393.
İşler, H. (2012). Beden Eğitimi ve Spor Bilgileri Rehber Kitabı (111). Bedray Yayıncılık.
Karoğlu, H. ve Ünüvar, P. (2017). Okul öncesi dönem çocuklarının gelişim özellikleri ve sosyal beceri düzeyleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 231-254.
Kerkez, F. (2006). Oyun ve egzersizin yuva ve anaokuluna giden 5-6 yaş grubu çocuklarda fiziksel ve motor gelişime etkisinin araştırılması. [Doktora tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
Koçak, R. (2024). Duyu motor aktivitelerin ebeveyn çocuk ilişkisi ve kaba motor beceriler üzerine etkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Biruni Üniversitesi.
Magill, A.R. (1993). Motor learning consept and Appilcations. Wm C. Brown Communications.
Özer, D. ve Özer K. (1998). Çocuklarda motor gelişim. Nobel Yayınları
Özer, D.S. (2009). Çocuklarda motor gelişimi. Nobel Yayınları.
Pedük, Ş. (2011). Psikomotor gelişim içinde: çocuk gelişimi. Ya-Pa Yayınları.
Perktaş, E. ve Fırat, Z. (2025). Okul öncesi dönem çocuklarının kaba motor becerilerinin fiziksel aktivitelerle desteklenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 9(2), 126-149.
Tuna, Z. (2024). İlkokula zamanında başlamış ve geç başlamış otizm spektrum bozukluğu olan çocukların proprioseptif ve vestibüler duyularının gelişiminin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Biruni Üniversitesi.
Tunçeli, H. İ. ve Zembat, R. (2017). Erken çocukluk döneminde gelişimin değerlendirilmesi ve önemi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3(3), 1-12.
Türk Dil Kurumu. (2022). Türk dil kurumu sözlükleri. https://sozluk.gov.tr/adresine 06.02.2026 tarihinde ulaşılmıştır.
Ulutaş, A., Demir, E. ve Yayan, E. H. (2017). Motor gelişim eğitim programının 5-6 yaş çocukların kaba ve ince motor becerilerine etkisinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 1523-1538.
Yavuzer, H. (1999). Çocuk psikolojisi (19. Baskı). Remzi Kitabevi.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.