TURİZM SEKTÖRÜ İLE İKTİSADİ BÜYÜME İLİŞKİSİ ANALİZİ
ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN THE TOURISM SECTOR AND ECONOMIC GROWTH
Özet Görüntüleme: 0
/ 
PDF İndirme: 0
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18841723Anahtar Kelimeler:
Anahtar Kelimeler: Turizm, Ekonomik Büyüme, Turizm Öncüllü Büyüme Hipotezi, Sürdürülebilir Kalkınma, Döviz Gelirleri, İstihdam, Makroekonomik İstikrarÖzet
Turizm sektörü, küresel ölçekte iktisadi büyümeyi destekleyen stratejik sektörlerden biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma, turizm öncüllü büyüme hipotezi çerçevesinde turizm ile iktisadi büyüme arasındaki teorik ve ampirik ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Turizm öncüllü büyüme hipotezi, turizm faaliyetlerinin döviz gelirlerini artırarak cari işlemler dengesini iyileştirdiğini, yatırım hacmini genişlettiğini ve istihdam olanaklarını artırarak iktisadi büyüme sürecini hızlandırdığını ileri sürmektedir. Turizm sektörü, hizmet ihracatı niteliği taşıması nedeniyle özellikle gelişmekte olan ülkeler için önemli bir büyüme aracı olarak görülmektedir. Çalışmada turizmin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri gelir, istihdam, yatırım, teknoloji transferi ve bölgesel kalkınma boyutları açısından değerlendirilmiştir. Turizm faaliyetleri ulaştırma, konaklama, ticaret ve eğlence sektörleri ile güçlü bağlantılar kurarak ekonomide çarpan etkisi oluşturmaktadır. Bu durum toplam üretim kapasitesini artırmakta ve iktisadi büyümenin sürdürülebilirliğine katkı sağlamaktadır. Ayrıca turizm gelirleri döviz rezervlerini güçlendirerek makroekonomik istikrarın sağlanmasına destek olmaktadır. Literatür incelemeleri turizm ve iktisadi büyüme arasında genellikle pozitif yönlü bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Ancak bu ilişkinin yönü ve gücü ülkelerin ekonomik yapısına, altyapı düzeyine, kurumsal kapasitesine ve turizm çeşitliliğine bağlı olarak değişebilmektedir. Bazı ülkelerde turizm iktisadi büyümeyi desteklerken, bazı ülkelerde iktisadi büyümenin turizm sektörünü teşvik ettiği görülmektedir. Bu durum turizm sektörü ve iktisadi büyüme arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olabileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak turizm sektörü iktisadi büyüme açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Ancak turizmin büyüme üzerindeki etkisinin sürdürülebilir olabilmesi için çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda planlanması gerekmektedir. Turizm politikalarının altyapı yatırımları, beşerî sermaye gelişimi ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri ile entegre edilmesi iktisadi büyümenin uzun vadede istikrarlı bir şekilde devam etmesine katkı sağlayacaktır.
Referanslar
Airey, D., & Tribe, J. (2006). An international handbook of tourism education. Elsevier.
Aksu, L. (2018). İktisadi büyüme, iktisat okullarının bakış açısı ve Türkiye. IKSAD Publishing House.
Aksu, L. (2025). İnanç turizmi ile iktisadi büyüme arasındaki ilişkilerin analizi. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 11(57), 42-81.
Balaguer, J., & Cantavella-Jordá, M. (2002). Tourism as a long-run economic growth factor: The Spanish case. Applied Economics, 34(7), 877-884.
Brida, J. G., & Pulina, M. (2010). A literature review on the tourism-led-growth hypothesis (Working Paper No. 2010/17). Centre for North South Economic Research, University of Cagliari and Sassari.
Brida, J. G., Gómez, D. M., & Segarra, V. (2020). On the empirical relationship between tourism and economic growth. Tourism Management, 81, 104131.
Cohen, E. (1972). Toward a sociology of international tourism. Social Research, 39(1), 164-182.
Cooper, C., Fletcher, J., Fyall, A., Gilbert, D., & Wanhill, S. (2008). Tourism: Principles and practice (4th ed.). Pearson Education.
Doğru, T., & Bulut, U. (2018). Is tourism an engine for economic recovery? Theory and empirical evidence. Tourism Management, 67, 425-434.
Dwyer, L., & Forsyth, P. (2006). International handbook on the economics of tourism. Edward Elgar Publishing.
Eugénio-Martín, J. L., Morales, N. M., & Scarpa, R. (2011). Tourism and economic growth in Latin American countries. Tourism Economics, 17(2), 447-468.
Figini, P., & Vici, L. (2010). Tourism and growth in a cross-section of countries. Tourism Economics, 16(4), 789-805.
Freyssinet, J. (1985). Azgelişmişlik iktisadı (M. A. Kılıçbay & T. Öçal, Çev.). Gazi Üniversitesi Yayınları.
Gürbüz, A. K. (1998). Turizmin ekonomik analizi. Alem Basım Yayım.
Katırcıoğlu, S. T. (2009). Tourism, trade and growth: The case of Cyprus. Applied Economics, 41(21), 2741-2750.
Lee, C. F., & Chang, C. P. (2008). Tourism development and economic growth: A closer look at panels. Tourism Management, 29(1), 180-192.
MacCannell, D. (1976). The tourist: A new theory of the leisure class. University of California Press.
Mathieson, A., & Wall, G. (1982). Tourism: Economic, physical and social impacts. Longman.
Oh, C. H. (2005). The contribution of tourism development to economic growth in the Korean economy. Tourism Management, 26(1), 39-44.
Özgüven, A. (1988). İktisadi büyüme, iktisadi kalkınma, sosyal kalkınma, planlama ve Japon kalkınması. Filiz Kitabevi.
Page, S. J. (2016). Tourism management (5th ed.). Routledge.
Sequeira, P. M., & Campos, C. (2007). International tourism and economic growth: A panel data approach. Tourism Economics, 13(4), 541-552.
Sharpley, R. (2002). Tourism and economic development. Channel View Publications.
Sharpley, R. (2009). Tourism development and the environment: Beyond sustainability? Earthscan.
Sinclair, M. T., & Stabler, M. (2005). Tourism economics: Principles and practice. Routledge.
Smith, S. L. J. (1994). The tourism product. Annals of Tourism Research, 21(3), 582-595.
Song, H., & Li, G. (2008). Tourism demand modelling and forecasting: A review of recent research. Tourism Management, 29(2), 203-220.
Tang, C. F., & Tan, E. C. (2015). Does tourism effectively stimulate Malaysia’s economic growth? Tourism Management, 46, 158-163.
United Nations World Tourism Organization. (2010). International recommendations for tourism statistics. UNWTO.
United Nations World Tourism Organization. (2020). International tourism highlights. UNWTO.
United Nations World Tourism Organization. (2022). Tourism and economic impact report. UNWTO.
United Nations World Tourism Organization. (2023). Tourism and economic growth report. UNWTO.
Ülgener, S. F. (1991). Milli gelir, istihdam ve iktisadi büyüme. Der Yayınları.
Weaver, D. (2010). Sustainable tourism: Theory and practice. Elsevier.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
