ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN DKAB DERSİNDE ZORLANDIKLARI KAVRAMLARIN ANALİZİ
ANALYSIS OF THE CONCEPTS THAT SECONDARY SCHOOL STUDENTS STRUGGLE WITH IN THE RELIGIOUS CULTURE AND ETHICS COURSE
Özet Görüntüleme: 0
/ 
PDF İndirme: 0
Anahtar Kelimeler:
Ortaöğretim, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Kavram, GörüşÖzet
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersi, Türkiye’deki ortaöğretim kurumlarında bütün öğrencilerin aldığı zorunlu derslerden biridir. Dinin temel inanç esaslarını, ibadetleri, ahlaki değerleri ve İslam kültürü ile medeniyetine ilişkin bilgileri kapsayan bu dersin programı ağırlıklı olarak soyut kavramlar üzerine kuruludur. Araştırmalar DKAB öğretmenlerinin kavram öğretiminde ciddi zorluklarla karşılaştıklarını ve öğrencilerin pek çok kavramı anlamakta güçlük çektiklerini göstermektedir. Öğretmenler kavram öğretimine ilişkin yöntem bilgisinin yetersiz olması, soyut gönderimli kavramların öğretimi, öğrencilerin entelektüel becerilerinin yetersizliği ve kavram yanılgıları gibi sorunları vurgulamaktadır. Aynı şekilde soyut kavramlar olan inanç esasları veya ölüm gibi konular, hem öğrencilerin merak ettiği hem de öğretmenlerin pedagojik olarak anlatmakta zorlandığı alanlardır. Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin DKAB dersinde en çok zorlandıkları kavramları belirlemek ve bu kavramların öğretimi sırasında ortaya çıkan güçlükleri analiz etmektir. Çalışmada literatür taraması ve nitel analiz yöntemleri kullanılarak hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin ifadeleri incelenmiş, ayrıca seçilen okullarda yapılan gözlemlerden elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları, inanç, ibadet, ahlak, İslam kültürü ve “zor konular” başlıkları altında toplanmış; her ana tema için öğrencilerin zorlandığı kavramlar tespit edilmiş ve bunların öğretim süreçlerine ilişkin sorunlar tartışılmıştır. Çalışma sonunda soyutluk, kavram yanılgıları ve pedagojik yöntem eksikliklerinin birleşerek öğrenmeyi zorlaştırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun giderilmesi için kavram öğretiminde somutlaştırma stratejilerinin, atasözü ve deyimlerin kullanılması gibi kültürel araçların ve interaktif öğrenme tekniklerinin önemine dikkat çekilmiştir.
Referanslar
Ayaydın, N. (2012). Din öğretiminde soyut kavramların öğretilmesiyle ilgili problemlerin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
Aydın, M. Z., Doğan, A., Atik, A., Aktaş, H., Kutlu, M. O., & Üzümcü, M. (2020). Güncel bilgiler ışığında din öğretiminde yöntemler. Nobel Akademik Yayıncılık.
Bal, M. (2017). İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin din kültürü ve ahlak bilgisi ders müfredatında yer alan “Melek ve ahiret inancı” adlı ünitenin kazanımlarını elde etme düzeyleri ile korku ve kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Bilecik, S. (2015). Din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinin din okuryazarlık becerisine etkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma [Doktora Tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Çekin, A. (2016). İlköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi öğretim programı ile ortaokul temel dini bilgiler dersi (İslam I-II) öğretim programı kazanımlarındaki duyuşsal hedefler üzerine karşılaştırmalı bir araştırma. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6, 55-97.
Çetinel, H. (2018). Dini kavramların semantik analiz yoluyla öğretiminin imkân ve sınırları [Doktora Tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Çetinel, H. (2019). Kavram olgusu: Dini kavramların öğretimi, önemi ve sınırlılıkları üzerine. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 47(47), 89-114.
Doğan, R., & Ege, R. (2012). Din eğitimi. Grafiker Yayınları.
Ecer, M., & Candan, A. (2023). DKAB derslerinde güncel dinî meselelerin yeri: Öğretmen görüşlerine göre bir değerlendirme. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 14(33), 125-150.
Gürel, R. (2019). 2010 yılı ve sonrası DKAB dersi öğretim programları ve ders kitaplarında saygı ve hoşgörü değerleri bağlamında diğer dinlerin öğretimi. Kilitbahir, 15, 81-123.
Hira, A. (2023). Ortaöğretim din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde ahiret inancı öğretiminin öğretim programları, ders kitapları ve öğretmen görüşleri bağlamında incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya Üniversitesi.
Kaymakcan, R., & Meydan, H. (2011). Din kültürü ve ahlak bilgisi programları ve öğretmenlerine göre değerler eğitimi. Değerler Eğitimi Dergisi, 9(21), 29-55.
Pakdemirli, M. N. (2007). İlköğretim öğrencilerinin din eğitiminde hikâye [Yüksek Lisans Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
Şahin, A. (2022). Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi öğretim programının temel yaklaşımlarının öğrenme öğretme süreçlerine yansıması [Doktora Tezi]. Ankara Üniversitesi.
Şimşek, V., & Tosun, C. (2022). Zor konuların öğretiminde DKAB öğretmeni: Ölüm konusu örneği. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 13(29), 274-310.
Uçak, H. E., & Doğan, R. (2020). Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin kavram öğretimi sürecinde tercih ettikleri yöntemler. Dinî Araştırmalar, 23(59), 321-347.
Zengin, M. (2017). Türkiye’de Cumhuriyet dönemi eğitim politikalarının din dersi öğretim programlarına etkileri. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 19(36), 113-137.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
