2026-2027 TRENDYOL SÜPER LİG KULÜP ARMALARININ GRAFİK TASARIM VE GÖSTERGEBİLİM BAĞLAMINDA İNCELENMESİ
AN EXAMINATION OF 2026-2027 TRENDYOL SUPER LUG CLUB CRESTS IN THE CONTEXT OF GRAPHIC DESIGN AND SEMIOTICS
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22132865Anahtar Kelimeler:
futbol kulüp armaları, grafik tasarım, göstergebilim, görsel kimlik, toponimik yerellikÖzet
Bu araştırmada, 2026-2027 sezonunda Trendyol Süper Lig’de yer alan 18 futbol kulübünün resmî birincil armaları grafik tasarım ve göstergebilim açısından incelenmiştir. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmada görsel içerik analizi ile göstergebilimsel çözümleme birlikte kullanılmış; biçim, renk, tipografi, figüratif ve soyut öğeler, kronolojik kodlar ile yerellik göstergeleri ortak bir kodlama şeması üzerinden değerlendirilmiştir. Göstergelerin temsil ilişkileri Peirce’ın ikon-indeks-sembol ayrımıyla, kültürel anlam üretimi ise Barthes’ın düzanlam-yananlam-mit yaklaşımıyla çözümlenmiştir. Bulgular, kalkan ve daire biçimlerinin armaların %77,78’inde kullanıldığını, görünür kronolojik kodların %94,44 oranında yer aldığını ve kulüplerin %72,22’sinin çerçeveli/heraldik arma yapısını koruduğunu göstermektedir. Kulüp adlarının %94,44’ünün kent, ilçe, semt, mahalle ya da tarihsel/kurumsal bir yer adıyla ilişkili olması, yerelliğin yalnız ikonografi yoluyla değil, adlandırma üzerinden de kurulduğunu ortaya koymuştur. Barthes temelli nitel çözümlemede yerellik/kent-semt aidiyeti ile tarihsel süreklilik, miras ve kolektif hafıza öne çıkan anlatılar arasında yer almıştır. Ayrıca aynı görsel göstergenin farklı kulüplerde farklı tarihsel ve kültürel yananlamlar üretebildiği görülmüştür. Sonuç olarak Süper Lig kulüp armaları; geleneksel arma yapısını, yer ve tarih temelli aidiyeti ve çağdaş kurumsal kimlik anlayışını aynı görsel yapı içinde buluşturan çok katmanlı göstergeler olarak değerlendirilebilir.
Referanslar
Barnes, A. (2023). Kissing the badge: Club crests or corporate logos? Soccer & Society, 24(5), 607-621. https://doi.org/10.1080/14660970.2022.2072833
Barthes, R. (1968). Elements of semiology (A. Lavers & C. Smith, Trans.). Hill and Wang.
Barthes, R. (1972). Mythologies (A. Lavers, Trans.). Hill and Wang. (Original work published 1957)
Çamdereli, M. ve Gürer, M. (2008). Futbolda görsel kimlik öğesi olarak kulüp armaları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 26, 135-168.
Gökmen, Ö. (2025). Türkiye’deki futbol kulüplerinin armalarında yer alan coğrafi semboller: Süper Lig ve 1. Lig örneği. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 9(2), 245-265. https://doi.org/10.46452/baksoder.1751981
Gómez-Bantel, A. (2016). Football clubs as symbols of regional identities. Soccer & Society, 17(5), 692-702. https://doi.org/10.1080/14660970.2015.1100430
Henderson, P. W., & Cote, J. A. (1998). Guidelines for selecting or modifying logos. Journal of Marketing, 62(2), 14-30. https://doi.org/10.1177/002224299806200202
Kassimeris, C. (2024). Symbolic identities in football: A view from political science. Soccer & Society, 25(4-6), 573-584. https://doi.org/10.1080/14660970.2024.2332084
Kress, G., & van Leeuwen, T. (2021). Reading images: The grammar of visual design (3rd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003099857
Michailidis, I., Vambakidou, I., Kyridis, A., & Christodoulou, A. (2016). The logotypes of football clubs as expressions of collective identities: A socio-semiotic approach. Soccer & Society, 17(4), 464-479. https://doi.org/10.1080/14660970.2014.919272
Peirce, C. S. (1998). The essential Peirce: Selected philosophical writings (Vol. 2, 1893-1913) (Peirce Edition Project, Ed.). Indiana University Press.
Reghunathan, A., & Joseph, J. (2021). Winning the loyalty cup: Impact of symbol-related brand elements on brand loyalty of sports clubs. International Journal of Sport Management and Marketing, 21(3-4), 245-264. https://doi.org/10.1504/IJSMM.2021.118823
van Grinsven, B., & Das, E. (2016). Logo design in marketing communications: Brand logo complexity moderates exposure effects on brand recognition and brand attitude. Journal of Marketing Communications, 22(3), 256-270. https://doi.org/10.1080/13527266.2013.866593
Yegen, C. ve Karayol, M. (2020). Futbol ve kimlik: K-Pet Süper Lig (KKTC) takım armaları özelinde bir analiz. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 105-114. https://doi.org/10.18506/anemon.526343
Yılmaz, Ç. (2023). Kültürel tanıtım ve aktarım aracı olarak futbol kulüp armaları. Milli Folklor, 18(139), 43-57. https://doi.org/10.58242/millifolklor.906535
Kurumsal Veri Kaynakları
Alanyaspor. (t.y.). Tarihçe. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.alanyaspor.org.tr/sayfa/tarihce
Amed Sportif Faaliyetler. (t.y.). Tüzük ve tarihçe. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.amedspor.com.tr/page/tuzuk ve https://www.amedspor.com.tr/page/history
Beşiktaş Jimnastik Kulübü. (2025). Şanlı armamız yenilendi. https://bjk.com.tr/tr/haber/91127/sanli-armamiz-yenilendi.html
Beşiktaş Jimnastik Kulübü. (t.y.). Tarihçe: Kuruluş. Erişim 14 Ağustos 2026, https://bjk.com.tr/tr/cms/tarihce/2/73
Çaykur Rizespor. (t.y.). Kurumsal kimlik ve tarihçe. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.caykurrizespor.org.tr/icerik/Kurumsal-Kimlik-230.html ve https://www.caykurrizespor.org.tr/kulup/tarihce-9
Çorum FK. (t.y.). Kurumsal. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.corumfk.com.tr/kulup/kurumsal
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü. (t.y.). Diyarbakır şehir tarihçesi. Erişim 14 Ağustos 2026, https://dhmi.gov.tr/Sayfalar/Havalimani/Diyarbakir/SehirTarihcesi.aspx
Erzurumspor FK. (2025, 1 Eylül). Kulüp başkanımız Ahmet Dal’ın teşekkür mesajı. https://erzurumsporfk.org/2025/09/01/kulup-baskanimiz-ahmet-dalin-tesekkur-mesaji/
Erzurumspor FK. (t.y.). Kurumsal logo. Erişim 14 Ağustos 2026, https://erzurumsporfk.org/kurumsal-logo/
Eyüpspor. (t.y.). Resmî internet sitesi. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.eyupspor.org.tr/
Fener.org. (t.y.). Amblem ve tarihçe. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.fener.org/index.php/kulup/amblem/ ve https://www.fener.org/index.php/kulup/tarihce/
Fenercell. (t.y.). Kulübümüz. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.fenercell.com/kurumsal/kulubumuz/19
Fenerium. (t.y.). Retro. Erişim 14 Ağustos 2026, https://fenerium.com/retro
Galatasaray Spor Kulübü. (t.y.). Galatasaray logosu’nun doğuşu ve Galatasaray nasıl kuruldu. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.galatasaray.org/s/galatasaray-logosunun-dogusu/17 ve https://www.galatasaray.org/s/galatasaray-nasil-kuruldu/13
Gaziantep FK. (t.y.). Kulüp tarihçesi. Erişim 14 Ağustos 2026, https://gaziantepfk.org/kulubumuz/kulup-tarihcesi
Gençlerbirliği Spor Kulübü. (t.y.). Basın kiti ve tarihimiz. Erişim 14 Ağustos 2026, https://genclerbirligi.org.tr/basin-kiti ve https://genclerbirligi.org.tr/tarihimiz
Göztepe Spor Kulübü. (t.y.). Kurumsal kimlik. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.goztepe.org.tr/Kulup/Kurumsal-Kimlik
İstanbul Başakşehir Futbol Kulübü. (t.y.). Kurumsal kimlik. Erişim 14 Ağustos 2026, https://ibfk.com.tr/kurumsal-kimlik
Kadıköy Belediyesi. (t.y.). Fenerbahçe Mahallesi. Erişim 14 Ağustos 2026, https://anlat.kadikoy.bel.tr/mahalleler/fenerbahce
Kasımpaşa Sportif Faaliyetler A.Ş. (t.y.). Kasımpaşa tarihi. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.kasimpasa.com.tr/tr/haberler/a-takim-haberleri/kasimpasa-tarihi_222.html
Kocaelispor. (t.y.). Kurumsal materyaller. Erişim 14 Ağustos 2026, https://kocaelispor.com.tr/materyal
Konyaspor. (t.y.). Tarihçe. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.konyaspor.org.tr/tarihce
Samsunspor. (t.y.). Kurumsal kimlik. Erişim 14 Ağustos 2026, https://samsunspor.com.tr/kurumsal-kimlik
Trabzonspor. (t.y.). Kurumsal kimlik. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.trabzonspor.org.tr/tr/kulup/kurumsal-kimlik
Türkiye Futbol Federasyonu. (2026). Trendyol Süper Lig 2026-2027 sezonu fikstürü ve puan cetveli. Erişim 14 Ağustos 2026, https://www.tff.org/default.aspx?macTuru=2&pageID=198
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
