2021 SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ASGARİ ÜCRET ARTIŞLARININ ENFLASYON DİNAMİKLERİNE ETKİSİ: AMPİRİK BİR ANALİZ
THE IMPACT OF MINIMUM WAGE INCREASES ON INFLATION DYNAMICS IN THE TURKISH ECONOMY SINCE 2021: AN EMPIRICAL ANALYSIS
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21700321Anahtar Kelimeler:
Asgari Ücret, Enflasyon, ARDL Sınır TestiÖzet
Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde 2021 ve sonrası dönemde asgari ücret artışlarının enflasyona geçiş etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Söz konusu dönem, yüksek enflasyon, kur oynaklığı ve sık aralıklarla gerçekleştirilen asgari ücret düzenlemeleri nedeniyle ücret-fiyat ilişkisinin belirginleştiği bir süreç olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada 2021:01-2024:12 dönemi ele alınmış; enflasyon (TÜFE) ve asgari ücret artış oranı temel değişkenler olarak belirlenirken, M2 para arzı ve döviz kuru kontrol değişkenleri olarak modele dâhil edilmiştir. Analizde serilerin logaritmik dönüşümleri kullanılmış ve ekonometrik yöntem olarak ARDL Sınır Testi yaklaşımı tercih edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, incelenen dönemde asgari ücret artış oranı katsayısı negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Buna göre, asgari ücrette meydana gelen %1’lik bir artış, enflasyonda yaklaşık %0,20’lik bir azalışa neden olmaktadır. İktisat teorisinde asgari ücret ile enflasyon arasındaki ilişkinin genellikle pozitif yönlü olduğu kabul edilmektedir. Başka bir ifadeyle, asgari ücret artışlarının enflasyonu artırması veya yüksek enflasyonun asgari ücret artışlarını tetiklemesi beklenmektedir. Bu nedenle çalışmada asgari ücret artış oranı ile enflasyon arasında tespit edilen negatif ilişki, teorik beklentiler açısından dikkat çekici bir bulgu niteliğindedir. Bu sonucun temel nedenlerinden biri, Türkiye ekonomisinde 2021-2024 döneminde enflasyon oranlarının zaman zaman asgari ücret artış oranlarından daha hızlı yükselmiş olmasıdır. Kontrol değişkenlerine ilişkin sonuçlar incelendiğinde, M2 para arzı ile enflasyon arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Buna göre, para arzındaki %1’lik bir artış enflasyonda yaklaşık %0,38’lik bir artışa yol açmaktadır. Benzer şekilde, döviz kuru ile enflasyon arasında da pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, döviz kurundaki %1’lik bir artışın enflasyonu yaklaşık %0,67 oranında arttırmaktadır.
Referanslar
Addison, J. T., & Blackburn, M. L. (1999). Minimum wages and poverty. ILR Review, 52(3), 393-409. https://doi.org/10.1177/001979399905200303
Akgül, O., & Bükey, A. M. (2020). Türkiye’de enflasyon ile asgari ücretler arasındaki ilişki ve ücret-fiyat sarmalı. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 78, 257-282. https://doi.org/10.26650/jspc.2020.78.0011
Altunöz, U. (2016). Türkiye’de asgari ücret, işsizlik ve enflasyon arasındaki ilişkinin sınır testi yaklaşımıyla analizi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(5), 1035-1054.
BBC(2026), ABD-İran anlaşması Türkiye ekonomisini nasıl etkileyebilir?, https://www.bbc.com/turkce/articles/cy9rd81lq77o.
Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica, 49(4), 1057-1072.
Eğilmez, M. (2022, Aralık). Asgari ücret artışının mikroekonomik ve makroekonomik etkilerinin analizi. https://www.mahfiegilmez.com/2022/12/asgari-ucret-artsnn-mikroekonomik-ve.html
Fisunoğlu, M., & Tan, B. K. (2009). Keynes devrimi ve Keynesyen iktisat. Ekonomik Yaklaşım, 20(70), 31-60.
Giz, D., & Cecan, S. (2011). Enflasyon Hedeflemesi, Makroekonomik İstikrar ve Türkiye. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (60), 119-143.
Hanes, C., & James, J. A. (2003). Wage adjustment under low inflation: Evidence from U.S. history. American Economic Review, 93(4), 1414-1424. https://doi.org/10.1257/000282803769206304
International Labour Organization. (2022). Global Wage Report 2022-23: The impact of inflation and COVID-19 on wages and purchasing power. International Labour Organization.
Uluslararası Çalışma Örgütü. (2021, Aralık). Asgari ücretler hakkında bilgi notu. Uluslararası Çalışma Örgütü.
Jonsson, M., & Palmqvist, S. (2004). Do higher wages cause inflation? (Working Paper No. 159). Sveriges Riksbank.
Kargı, B. (2013). Ücret yapışkanlığı hipotezinin test edilmesi: Türkiye’de asgari ücret ve büyüme üzerine zaman serileri analizi (2005-2012). Çalışma ve Toplum, 37(2), 183-210.
Korkmaz, A., & Çoban, O. (2006). Emek piyasasında asgari ücret, işsizlik ve enflasyon arasındaki ilişkilerin ekonometrik bir analizi: Türkiye örneği (1969-2006). Maliye Dergisi, 151, 163-182.
Lucas, R. E., Jr., & Rapping, L. A. (1969). Real wages, employment, and inflation. Journal of Political Economy, 77(5), 721-754. https://doi.org/10.1086/259559
Özpençe, A. İ., & Noyan, E. (2023). Türkiye’de fonksiyonel maliye bakış açısıyla fiyat istikrarı ve tam istihdam. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(2), 449-472.
Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326. https://doi.org/10.1002/jae.616
Sayın, A. K. (2019). ILO normları bakış açısıyla dünyada ve Türkiye’de asgari ücret uygulamaları. Çalışma ve Toplum, 62(3), 1877-1916.
Sever, E., & İğdeli, A. (2018). Asgari ücret, istihdam ve ekonomik büyüme ilişkisi: BRICS-T örneğinde bir inceleme. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 2(3), 1-14.
Tang, C. F. (2014). The effect of real wages and inflation on labour productivity in Malaysia. International Review of Applied Economics, 28(3), 311-322. https://doi.org/10.1080/02692171.2013.872888
Tüleykan, H. (2019). Asgari ücret zammının enflasyon ve işsizlik üzerine etkilerinin değerlendirilmesi: Türkiye örneği (1988-2018). Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(1), 205-221.
Yildirim, Z. (2015). Relationships among labour productivity, real wages and inflation in Turkey. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 28(1), 85-103. https://doi.org/10.1080/1331677X.2015.1022401
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
