OKUL ÖNCESİ EĞİTİM TEMELİNDE ÇOCUKLARIN ÖZ DÜZENLEME BECERİLERİ İLE İLGİLİ TÜRKİYE’DE YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN İNCELENMESİ
EXAMINATION OF GRADUATE THESIS MADE IN TÜRKİYE ON THE SELF-REGULATION SKILLS OF CHILDREN ON THE BASIS OF PRE-SCHOOL EDUCATION
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20356857Anahtar Kelimeler:
Eğitim, Erken Çocukluk, Okul Öncesi Eğitim, Öz DüzenlemeÖzet
Bu araştırmada Türkiye’de okul öncesi eğitim temelinde çocukların öz düzenleme becerilerini konu alan lisansüstü tezlerdeki konu ve yöntem temelli eğilimlerin tespiti amaçlanmıştır. Bu amaç çerçevesinde araştırmada, doküman incelemesi yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanında dizinlenen öz düzenleme becerilerini konu alan 269 lisansüstü tez oluşturmaktadır. Araştırmada yeterli büyüklükte örnekleme ulaşabilmek ve belli ölçütleri karşılayan özel durumlar çalışılmak istendiği için ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2012-2021 yılları arasında erişim izni olan, yazım dili olarak Türkçenin seçildiği, kapsam olarak okul öncesinin temel alındığı 63 lisansüstü tez oluşturmaktadır. Evrende yer alan 206 çalışma, erişim izni olmaması, Türkçeden başka bir dilin seçilmesi ve okul öncesi eğitim temelinde çocukların öz düzenleme becerilerini ele almaması nedeni ile araştırmanın dışında tutulmuştur. Seçilen tezler “Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Temelinde Çocukların Öz Düzenleme Becerilerini Konu Alan Lisansüstü Tezleri İnceleme Formu” aracılığı ile değerlendirilmiştir. Hazırlanan form aracılığı ile toplanan araştırma verileri, içerik analizi yolu ile çözümlenerek betimsel olarak tablolaştırılmış ve raporlaştırılmıştır. Yapılan analiz sonucunda okul öncesi eğitim temelinde çocukların öz düzenleme becerilerini konu alan lisansüstü tezlerin yayımlanan lisansüstü tez açısından eğiliminin yüksek lisans, yöntem açısından nicel araştırma yaklaşımlarından tarama modelinde, yayınlanma sıklığının son beş yılda çalışmaların artış gösterdiği, örneklem grubunda okul öncesi dönemdeki çocuklar ve ebeveynlerin olduğu, örneklem büyüklüğü açısından daha çok 101-200 arası büyüklükteki örneklemlere ulaşılıp tercih edildiği, veri toplama aracı olarak ölçeklerin tercih edildiği, veri analiz teknikleri açısından ise betimsel istatistiki tekniklerin daha yoğun olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Konu yönelimi açısından çalışmaların büyük çoğunluğunda öz düzenleme becerilerinin ele alındığı belirlenmiştir. Ayrıca yapılan araştırma kapsamına giren ve nicel veri toplama araçlarının veri toplama sürecinde tercih edildiği çalışmaların büyük çoğunluğunda verilerin normal dağılım gösterme durumu ile alakalı olarak bilgi verme konusunda sorunların olduğu, araştırma verilerinin geçerliliğine ve güvenirliğine ilişkin bilgilerin verilmesine dikkat edildiği, fakat bazı çalışmalarda bunun göz ardı edildiği belirlenmiştir. Nicel veri toplama araçlarının tercih edildiği çalışmaların tamamına yakınında etki büyüklüğü hesaplamasının yapılmadığı, yani etki büyüklüğü hesaplama konusunda çalışmalarda önemli bir eksiklik olduğu belirlenmiştir.
Referanslar
Akaydın, Ş. & Çeçen, M. A. (2015). Okuma becerisiyle ilgili makaleler üzerine bir içerik analizi. Eğitim ve Bilim, 40(178), 183-198.
Baş, T. (2005). Anket nasıl hazırlanır, uygulanır, değerlendirilir. Seçkin Yayıncılık.
Best, J. W. & Kahn, J. V. (2017). Eğitimde araştırma yöntemleri. (Çev. Ed. Köksal, O.). Konya: Eğitim Yayınevi.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (29. baskı). Pegem Akademi.
Demir, E., Saatçioğlu, Ö. & İmrol, F. (2016). Uluslararası dergilerde yayımlanan eğitim araştırmalarının normallik varsayımları açısından incelenmesi. Current Research in Education, 2(3), 130-148.
Erdoğmuş, F.U. & Çağıltay, K. (2009). Türkiye’de eğitim teknolojileri alanında yapılan master ve doktora tezlerinde genel eğilimler. Akademik Bilişim. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri Harran Üniversitesi.
Göçer, V., Bayat, S., Köseoğlu, E. ve Özer, S. (2020). Yaşam boyu öğrenmeyi konu alan lisansüstü tezlerdeki eğilimler. 3.Uluslararası uzaktan öğrenme ve yenilikçi eğitim teknolojileri konferansı, DILET 10-11 Aralık 2020.
Göktaş, Y., Küçük, S., Aydemir, M., Telli, E., Arpacık, Ö., Yıldırım, G. & Reisoğlu, İ. (2012). Türkiye’de eğitim teknolojileri araştırmalarındaki eğilimler: 2000-2009 dönemi makalelerinin içerik analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 177-199.
Gülay, H. ve Akman, B. (2009). Okul öncesi dönemde sosyal beceriler. Pegem Akademi.
Karasar, N. (2016). Bilimlerde araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler. Nobel.
Keleş, S. (2014). Kültürel-tarihsel kuram bağlamında hazırlanan eğitim programının 48-60 aylık çocukların öz-düzenleme gelişimi üzerine etkisinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
Koşar, D., Emre, E. R., Kılınç, A. Ç. & Koşar, S. (2017). Öğretmen liderliğine ilişkin yapılan çalışmaların incelenmesi: Bir içerik analizi çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(7), 29-46.
Kurt, Ş.H. (2020). Okul öncesi eğitim alan çocukların öz-düzenleme gelişiminin öğretmen ve okul öncesi eğitimle ilişkisi [Doktora tezi]. Çukurova Üniversitesi.
Liman, B. (2017). Öz düzenleme beceri eğitimi programının altı yaş grubu çocukların öz düzenleme becerilerine, sosyal duygusal davranışlarına ve sosyal becerilerine etkisinin incelenmesi [Doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi.
Posner, M. I. & Rothbart, M. K. (2009). Toward a physical basis of attention and self-regulation. Physics of life reviews, 6(2), 103-120.
Wanless, S. B., McClelland, M. M., Acock, A. C., Ponitz, C. C., Son, S. H., Lan, X., ... & Li, S. (2011). Measuring behavioral regulation in four societies. Psychological Assessment, 23(2), 364.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
Yılmaz, D. (2007). The comparative effects of prediction/discussion-based learning cycle, conceptual change text, and traditional instructions on students’ genetics understanding and self-regulated learning [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
Yılmaz, K. & Altınkurt, Y. (2012). An examination of articles published on preschool education in Turkey. Educational Sciences: Theory and Practice, 12(4), 3227-3241.
YÖK. (2022). https://istatistik.yok.gov.tr/, 25.04.2022.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
